شبکه بهداشت و درمان آمل
۱۳۹۷ چهارشنبه ۳۰ آبان
br ENGLISH
لپتوسپيروز
بيماري لپتوسپيروز  leptospirosis
 
 
 

اپيدميولوژي و اهميت بيماري:

اين بيماري كه درمناطق مختلف تحت عناوين تب شاليزار، تب شاليكاران، بيماري ويل، بيماري خوكداران، تب گل ولاي، تب باتلاق، زردي خونريزي دهنده، لپتوسپيروز، بيماري نيشكرچينان، بيماري كارگران مزارع برنج، بيماري علف چينان، بيماري لوبياچينان، بيماري ماهيگيران، يرقان عفوني، يرقان هموراژيك، تب هفت روزه، تب موش، تب كانيكولا، تب مرداب، تب مزرعه و تب درو و خيلي نامهاي ديگر معروف است،يكي از بيماريهاي عفوني اسپيروكتي و قابل انتقال بين حيوان و انسان بوده كه بوسيله گونه هاي بيماريزاي لپتوسپيرا ايجاد  مي شود.

لپتوسپيروز در تمام نقاط دنيا بجز قطب شمال و جنوب گسترش دارد و در نواحي گرمسيري و مناطق با بارندگي زياد و مناطقي كه سطح آب هاي زير زميني بالاست آندميك مي باشد . انتشار بيماري بستگي به حضور حيوانات مخزن و حامل بدون علامت و شرايط محيطي مناسب جهت رشد و بقاي لپتوسپيرا دارد، خاك هاي مرطوب ناشي ازبارندگي و يا آب هاي سطحي، شرايط لازم براي بقاي لپتوسپيرا را در خارج از بدن ميزبان مهيا مي كنند و در سالها و فصولي كه بارندگي زيادتر است احتمال بروز بيماري بيشتر است. همچنين بلاياي طبيعي از قبيل سيل، طوفان و گردباد در شيوع بيماري مؤثرهستند. مهم ترين منبع آلودگي، ادرار حيوان مبتلا مي باشد.اين بيماري يك بيماري شغلي در ميان برنجكاران، كارگران مزارع نيشكر، كشاورزان، كارگران فاضلاب‌ها و معادن، دامپزشكان، كارگران كشتارگاه‌ها، دامداران، كارگران كارخانجات فرآورده‌هاي شيري، ماهيگيران و افراد ارتشي است، اين بيماري در مناطق آلوده، براي شناگران، كساني كه در خارج شهرها در اردوهاي مختلف ارتشي، پيشاهنگي و يا تفريحي اقامت مي‌كنند و همچنين ورزشكاران، از مخاطرات بهداشتي محسوب مي‌شود. ميزان بروز اين بيماري در مردان به دليل ارتباط شغلي، بيشتر از زن‌هاست همه‌گيري‌هاي بيماري نزد كساني كه با آب‌هاي رودخانه‌ها، كانال‌ها و يا درياچه‌هاي آلوده به ادرار حيوانات اهلي و وحشي تماس دارند و يا آنهايي كه در برخورد با بافت‌ها و ادرار حيوانات آلوده قرار مي گيرند بوجود مي آيد .

بيماريزايي:  

عفونتهاي لپتوسپيرايي معمولا در اثر تماس غيرمستقيم انسان يا دام ، با آب، خاك يا غذاي آلوده شده توسط ادرار آلوده تعداد زيادي از حيوانات وحشي يا اهلي حامل (Carrier) حاصل ميشود. همچنين در اثر تماس مستقيم با ادرار يا بافتهاي حيوانات مبتلا، بيماري منتقل ميشود. باكتري لپتوسپيرا از طريق زخم يا خراشهاي ايجاد شده برروي پوست بدن، سطوح مخاطي، بافت ملتحمه چشم، تنفس قطرات ريز و معلق (آئروسل) مايعاتي كه حاوي باكتري لپتوسپيرا هستند وارد بدن ميشوند. بلافاصله وارد جريان خون شده و شروع به تكثير ميكنند و به اين مرحله كه اجرام لپتوسپيرايي در خون حضور مي يابد  Leptospiremia مي گويند كه 7 تا 10 روز پس از شروع بيماري ، ادامه مي يابد در طي اين مرحله از بيماري اجرام لپتوسپيرايي را به آساني ميتوان از خون جدا نمود. 10 روز پس از شروع بيماري و زماني كه پادتن ها را ميتوان اندازه گيري نمود، اجرام لپتوسپيرايي كه در لوله هاي كليوي جايگزين شده اند از طريق ادرار دفع ميشوند كه به اين مرحله Leptospiruriaمي گويند . اين مرحله از بيماري (لپتوسپيرويوريا) ممكن است تا مدتها دوام داشته باشد. در طي اين مرحله ميتوان اجرام لپتوسپيرايي را از ادرار يا بافت كليه (حيوانات تلف شده) جدا نمود.هر چند درمان به موقع بيماري بسيار موفقيت آميز است اما مشكل اصلي تشخيص به موقع و عدم اشتباه آن با بيماريهاي مشابه است. به همين دليل در بعضي از رفرانسها اين بيماري به عنوان يك بيماري چند چهره شناخته مي شود.  نشانه هاي بيماري در موارد مشابه آنفلوآنزا بوده و ممكن است با آنفلوآنزا اشتباه شود. البته فرمهاي ديگر بيماري در انسان وجود دارد شامل: سندرم ويل (weil ) كه با يرقان، نارسايي كليوي، خونريزي، ميوكارديت همراه با آريتمي مشخص مي شود.فرم مننژيت مننگوآنسفاليت كه با نشانه هاي عصبي همراه است و فرم خونريزي ريوي كه همراه با نارسايي تنفسي مي باشد.   

مخازن بيماري لپتوسپيروز:  

شامل تعداد زيادي از حيوانات اهلي و وحشي مي باشند، گاو، اسب، سگ، گربه، خوك، موش و ساير جوندگان به عنوان مخازن اصلي بيماري بوده و ممكن است بيمار گردند و به عنوان يكي از عوامل سقط دامي شناخته شده اند. حيوانات وحشي از قبيل گوزن، سنجاب، روبا، راسو، پستانداران دريايي شيرآبي و حتي خزندگان و دوزيستان (قورباغه) نيز ممكن است آلوده به بيماري باشند.

 
 

راه انتقال بيماري:

راه انتقال بيماري به انسان از طريق تماس با آب، غذا يا خاك آلوده به ادرار حيوان اهلي و وحشي مبتلا، مي باشد .آلودگي ممكن است از طريق خوردن غذا يا آب آلوده يا از طريق تماس پوستي مخاطي ، از طريق غشاهاي مخاطي سالم ( چشم ها، بيني و دهان )، خراش هاي پوستي و تنفس آئروسل ها انتقال يابد . انتقال بيماري از انسان به انسان بسيار نادر است.

علائم بيماري :

دوره كمون بيماري معمولاً  14-7 روز است كه مي تواند از۲۶۲روز متغير باشد. بيماري مي تواند از اشكال بدون علامت تا بيماري تب دار حاد بدون زردي يا بسيار شديد و گاهي مرگبار همراه بازردي و نارسايي كليوي، مننژيت، ميوكارديت، خونريزي، پنوموني و كولاپس قلبي عروقي باشد متغير باشد. معمولاً هر دو نوع ، دوره دو مرحله اي سپتيسمي و ايمني را طي مي كنند، ۹۰% موارد دچار بيماري تب دار خفيف بدون ايكتر و۱۰%دچار بيماري شديد با ايكتر و ساير تظاهرات بيماير مي گردند (سندرم ويل)

1- شكل بدون علامت     : (Asymptomatic)

15 تا 40 % موارد را شامل مي شود

 

2- شكل علامت دار كه به دو گروه :

الف) علامت دار بدون ايكتر (Nonicteric)، بيش از ۹۰%موارد علامت دار بشكل بيماري خفيف و معمولاً بشكل بدون ايكتر و بدون مننژيت ميباشد. شايع ترين علائم در مرحله اول يا سپتيسميك معمولاً بصور حاد با سردرد، درد عضلاني، تب و لرز، تهوع و استفراغ و درد شكم شروع مي شود كه براي 7-4 روز ادامه مييابند. ساير تظاهرات شامل راش هاي پوستي، اسهال، درد مفاصل، گلودرد، درد استخواني، تظاهرات چشمي (فتوفوبي، درد، كونژنكتيويت) و درگيري ريه (سرفه هاي خشك، خلط خوني ودرد قفسه سينه) مي باشد. تب ممكن است دائمي و بالا باشد و حتي به ۴۰ درجه سانتيگراد برسد. احتفان ملتحمه مشخصه بيماري است و معمولاً در روز سوم يا چهارم بيماري ظاهر مي شود. ميالژي بيشتر در ساق پا، اطراف ستون مهره ها و شكم و گردن ايجاد مي شود كه مي تواند بسيار شديد باشد. يافته هاي با شيوع كمتر شامل اسپلنومگالي، هپاتومگالي،لنفادنوپاتي، يووئيت، كلاپس قلبي عروقي و فارنژيت مي باشند. راش هاي ماكولار، ماكولوپاپولار يا كهيري شكل اريتماتوز، پورپوريك در تنه يا قستمت قدامي ساق پا يا تنه ندرتاً ديده مي شود. اين مرحله مرحله اول يا باكتريمي) ۹۲ روز) طول مي كشد،بعد از حدود يك هفته كه بيمار بدون علامت است  وارد مرحله دوم يا مرحله ايمني مي شودكه مشخصه آن وجود لپتوسپيرا در ادرار  و ظهور آنتي بادي IgM در سرم مي باشد، در اين مرحله بيمار دچار تب و لرز، سردرد و علائم مننژه شده وساير علائم اوليه باز مي گردد و تا يك ماه طول مي كشد. با پديدار شدن IgM تنوع بيشتري در تظاهرات باليني بروز ميكند كه شامل: آنسفاليت و ضعف و سفتي عضلاني مي باشد، در اين مرحله اختلالات بينايي، نوريت محيطي، فلج اعصاب مركزي، راديكوليت، ميليت و سندرم گيلن باره از علائم نادر هستد. موارد بدون ايكتر هرگز كشنده نمي باشد. اووتيت طولاني يا عود كننده در ۲%بيماران نشان داده شده است كه ممكن است چند ماه پس از علائم باليني ظاهرشود.

ب)علامت دار باايكتر(Icteric)يا سندرم ويل  10%    : (Weil’s Disease) موارد علامت دار دچار بيماري شديد با ايكتر و ساير تظاهرات بيماري مي گردند كه با مرگ و مير بالايي همراه است،فرم شديد بيماري همراه با ايكتر بنام سندرم ويل ناميده مي شود و معمولاً علاوه بر علائم غير ايكتريك با ازتمي، خونريزي، آنمي، اختلالات هوشياري، تب مداوم، اختلالات كبدي (هپاتومگالي و زردي)، اختلالات كليوي (اليگوري، آنوري و سندرم همزماني هموليز و نارسايي كليه HUS ، ميوكارديت و ترومبوسيتوپني همراه است. تب بالا و زردي مداوم ممكن است حالت دو مرحله اي را از بين ببرد. تظاهرات هموراژيك شامل پتشي، پورپورا و خونريزي در ملتحمه، خلط خوني، اپيستاكسي، خونريزي دستگاه گوارش و فوق كليه، پنومونيت خونريزي دهنده، خونريزي زير عنكبوتيه كه به دليل واسكوليت منتشر و صدمه مويرگ ها مي باشد اتفاق مي افتد.

تشخيص بيماري :

بيماري لپتوسپيروز يكي از گسترش يافته ترين بيماريهاي مشترك بين انسان و حيوانات است. چهره باليني اين بيماري آنقدر متغير است كه هرگز نميتوان تنها بر پايه علائم و نشانه هاي بيماري، آن را تشخيص داد. به همين دليل تشخيص بيشتر بر پايه اعتماد به آزمايشگاه در نشان دادن و مشاهده عامل بيماري و دقت روشهاي سرولوژيكي استوار است.

-   تهيه اسمير خون ( لام يا گستره ضخيم ) و رنگ آميزي لام با نيترات نقره براي مشاهده لپتوسپيرا در اوايل بيماري مفيد است .

ايمنوفلوئورسانس مستقيم : جستجوي باكتري در ادرار و نمونه هاي بافتي

كشت

تست آگلوتيناسيون ميكروسكوپيك و آگلوتيناسيون سريع، ايمونوفلوئورسانس، تست غير مستقيم، تست ELISA  و  PCR  مي باشد

پيش آگهي:

ميزان كشندگي در مطالعاتي كه مراقبت كامل از بيمار بعمل آمده كمتر از ۱% بوده، اين نسبت براي موارد متوسط و شديد افزايش مي يابد. پيش آگهي بيماري با ويرولانس ارگانيسم و شرايط عمومي بيمار بستگي دارد، در اكثر موارد پيش آگهي مطلوب بوده، ميزان مرگ در افراد سالخورده و كساني كه زردي شديد و نارسايي كليه پيدا مي كنند زياد است. هم چنين ميزان مرگ جنين در زنان باردار مبتلا به بيماري بالا است.در موارد زردي ميزان مرگ و مير بين 4/2 تا 3/11% گزارش شده است. مرگ ها بطور ثانويه در اثر نارسايي كليه، گاستروآنتريت، خونريزي ريوي و گوارشي و سندرم نارسايي تنفسي بالغين (ARDS) اتفاق مي افتد . به هر حال دياليز ميزان مرگ و مير اين بيماران را كاهش مي دهد.

 

درمان :

        درمان موارد خفيف :

-         داكسي سايكلين 100 ميلي گرم خوراكي دو بار در روز به مدت 7 روز

-         آمپي سيلين 750-500 ميلي گرم خوراكي هر 6 ساعت به مدت 7-5 روز

-         آموكسي سيلين 500 ميلي گرم خوراكي هر 6 ساعت

        درمان موارد شديد :

-         پني سيلين G ، 5/1 ميليون واحد در روز به صورت وريدي هر ساعت به مدت 7 روز

-         آمپي سيلين 1-5/0 گرم وريدي هر 6 ساعت به مدت 7 روز

-         اريترومايسين 500 ميلي گرم وريدي هر 6 ساعت به مدت 7 روز

        جدا سازي بيمار، خون و ترشحات بدن او و گندزدايي مواد و وسايل آلوده

راه هاي پيشگيري:

با توجّه به شرايط كشاروزي بهترين راه پيشگيري آموزش عمومي با تاكيد به رعايت نكات زيرميباشد :

1.   از شنا كردن در آب هايي كه به سالم بودن آن مطمئن نيستيد خودداري كنيد.

2. از راه رفتن با پاي برهنه در آب هاي رودخانه،چاله ها و گودال ها خودداري كرده و در اين آب ها چيزي نشوئيد.

3.در محيط هايي كه گاو و گوسفند نگهداري مي شود ويا به منظور چرا كردن در آن وارد مي شوند با پاي برهنه وارد نشويد و به علف هاي آن دست نزنيد، در مواقع ضروري استفاده از دستكش الزامي است.

4.وجود هر نوع زخم و يا خراش در دست و پا را جدي گرفته و از فرو بردن آنها در آب هاي آلوده و يا وارد شدن با آنها بدون محافظ به زمينهاي كشاورزي جداً پرهيز نماييد.

5.در زمان درو برنج معمولاً دست و پاي كشاورزان توسط ساقه هاي برنج زخمي مي شود. در اين موقع دست و پاي خود را نبايد توسط آب هاي اطراف مزرعه و يا چاله هاي ايجاد شده شست و شو ندهد. زيرا اين آب ها ممكن است آلوده به درار جوندگان و حيوانات كه در آن حوالي قرار دارند باشد و باعث ابتلاء به اين بيماري شود.

6.توجّه داشته باشيد كه حيوانات ممكن است بيمارباشند و عامل بيماري را دفع كنند بدون اينكه هيچ علامتي داشته باشند پس همۀ دام ها را آلوده فرض كنيد و رعايت جوانب احتياط را بنماييد.

7.در صورتي كه مشكوك به ابتلا به بيماري هستيد به نزديكترين مركز بهداشتي درماني مراجعه نماييد.

8.كنترل بيماري در انسان منوط به كنترل بيماري در حيوانات مي باشد.

9.در صورت مشاهده حيواني با علائم ذكر شده در فوق به اداره دامپزشكي محل جهت بررسي و درمان آنها و جلوگيري از آلودگي محيط ، اطلاع دهيد .

10.از ورود جوندگان به محل سكونت خود اجتناب كنيد .

11.مواد غذايي به طور صحيح حفظ و نگهداري كنيد .

12.زمين هاي پست زه كشي نماييد .

 
1394/07/06
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal