شبکه بهداشت و درمان آمل
۱۳۹۷ چهارشنبه ۳۰ آبان
br ENGLISH
مراقبت نوزادی
مراقبت­هاي دوران نوزادي

مراقبت از بند ناف نوزاد

1- بند ناف در عرض 7-10 روز بعد از تولد مي افتد .

2- بعد از 24 ساعت گاز را از روي بند ناف برداريد.

3- بهتر است بند ناف در هواي آزاد قرار گيرد .

4- مراقب باشيد بند ناف در لاستيك و پوشك نوزاد قرار نگيرد .

دل درد

دل درد نوزاد به عوامل مختلفي بستگي دارد :

1- گرسنگي

2- زياد خوردن شير

3- در هنگام شير خوردن هوا هم وارد معده نوزاد شده باشد كه دراين صورت بايد نوزاد را ايستاده يا خوابيده روي دست بگيريم تا نوزاد آروغ بزند

ختنه

ختنه نوزاد بهتر است هر چه سريع تر انجام شود. زيرا عدم ختنه مي تواند نوزاد را به عفونت هاي ادراري دچار كند .

اقدامات لازم براي پايين آوردن دماي بدن كودك

1- ابتدا لباس هاي نوزاد را كم كرده . هر چه نوزاد كمتر لباس تنش كند بهتر است .

2- دماي محيط مطلوب مناسبتر است .

3- به وسيله يك پارچه تميز با آب ولرم شسته و پاها و دست ها و پيشاني نوزاد گذاشته شود تا بدين ترتيب دماي بدن كودك پايين آيد .
 

خواب

خواب نوزاد در يك ماه اول تولد 20 ساعت مي باشد و بيداري نوزاد فقط 4 ساعت مي باشد

به پشت خواباندن كودك 2 عيب دارد :

1- محتويات معده به دهان نوزاد بر مي گردد و باعث خفگي نوزاد مي گردد .

2- خواباندن به پشت به طور مكرر باعث صاف شدن پس سر نوزاد مي شود .

گريه نوزاد

1- گرسنگي

2- خيس كردن

3- گرم يا سرد شدن نوزاد

4-تنها بودن

5- تمايل كودك به بغل كردن

6- دندان درآوردن

فوايد تغذيه با شير مادر :

براي مادر

- تسهيل انقباضات رحمي و كاهش خونريزي بعد از زايمان

- كمك به رسيدن به وزن پيش از بارداري

- ايجاد پيوند عاطفي بين مادر و نوزاد

- با صرفه بودن تر بودن از نظر اقتصادي

- كمك به فاصله گذاري بين بارداري ها

براي نوزاد

- داشتن مواد مغذي مورد نياز نوزاد

- حفظ نوزاد در برابر عفونتها

- كمك به رشد مناسب آرواره ها و رويش منظم دندان ها

- هميشه تازه بودن

- هضم و جذب راحت تر

- عدم ايجاد حساسيت و ممانعت از بروز حساسيت

مضرات شير خشك :

براي مادر

- عدم ايجاد ارتباط عاطفي

- ايجاد حساسيت

- ايجاد چاقي در صورت زياد خوردن

-احتمال ايجاد حاملگي در مادر

براي نوزاد

- افزايش احتمال ابتلا به بيماري هاي مثل اسهال ، عفونت هاي تنفسي و عفونتهاي گوش

- ايجاد سوء تغذيه در صورتيكه به اندازه نياز تهيه و خورده نشود .

- بيشتر بودن احتمال مرگ نوزاد نسبت به نوزاد شير مادر خوار .

روش صحيح شيردهي

1- ابتدا مادر بايد راحت و آسوده و بدون استرس و اضطراب باشد.

2- مادر بايد در پشتش يك بالش بگذارد تا راحت و آسوده باشد .

3- مادر بايد نوزاد را در بازوان خودش بگيرد و شانه هاي نوزاد در روي بازوي مادر باشد.

4- باسن وپاهاي نوزاد به وسيله دست هاي مادر در آغوش گرفته شود .

5- تماس تنه به تنه و نزديك مادر

6- قراردادن نوك پستان و قسمتي از هاله اطراف پستان در دهان نوزاد

7 – سر و گردن نوزاد راحت و در يك امتداد باشد.

 
تغذيه در دوران شيردهي

ميزان توصيه شده مواد مغذي براي دوران شيردهي براي مادر، برابر يا بيشتر از دوران بارداري است.


راهنماي برنامه غذايي روزانه زنان شيرده بر حسب گروه‌هاي غذايي

گروه غذايي

بزرگسالان

(تعداد سهم در روز)

نوجوانان

(تعداد سهم در روز)

شير و فرآورده‌هاي آن

4

5-6

گوشت و جانشين‌هاي آن

3

3

ميوه‌ها

2

2

سبزي‌ها

2

2

نان و غلات

6

6

مايعات

6-8 ليوان (تا رفع تشنگي)

6-8 ليوان

توصيه هاي تغذيه اي دوران شيردهي


يكي از عوامل موفقيت در شيردهي، آرامش خاطر و عدم نگراني مادر است. نگراني و اضطراب عامل بسيار مهمي در كاهش توليد يا جاري شدن شير است. از عواملي كه در روزهاي اول باعث نگراني مادر مي شود، ترشح كم شير (آغوز)، خواب آلودگي نوزاد و بي علاقگي نوزاد به مكيدن است. اين موارد طبيعي است و مادر بايد اطمينان داشته باشد كه شيرخوار پس از گذشت چند روز با ولع و اشتها به شير خوردن خواهد پرداخت و در نتيجه مقدار شير هم افزايش خواهد يافت. همچنين حمايت همسر و افراد خانواده و اطمينان خاطر از تأمين اقتصادي و شغلي، مي تواند نقش موثري در تداوم شيردهي داشته باشد.
در دوران شيردهي مادر بايد از خستگي مفرط پرهيز كند و فعاليت جسمي مناسب داشته باشد تا احساس شادابي و سلامت كند. همچنين تغذيه خوب و داشتن ذخاير كافي از دوران بارداري، به ترشح شيرخوار كمك مي كند. مادر در دوران شيردهي احتياج به انرژي بيشتر براي ساختن شير مورد نياز كودك دارد كه اين انرژي را از طريق غذاهاي كافي و متنوع مي تواند تأمين كند. گنجاندن شير در رژيم غذايي مادران شيرده ضروري است. توصيه مي شود روزي 3تا4 ليوان شير نوشيده شود. در صورت عدم دسترسي به شير مي توان از ماست، دوغ، كشك و پنير استفاده كرد. علاوه بر مصرف روزانه شير يا ماست، هر روز بايد مايعات به صورت آب، شربت، آب ميوه، سوپ هاي متنوع، فرني و شير برنج تأمين شود. مصرف ويتامين بايد از طريق خوردن سبزي هايي مانند هويج، اسفناج و كدو حلوايي افزايش يابد. استفاده از لبنيات براي دريافت ميزان كلسيم مورد نياز ضروري است. در صورت عدم تحمل نسبت به شير و فرآورده هاي آن، بايد از قرص هاي كلسيم همراه با ساير غذاهايي كه حاوي كلسيم هستند استفاده شود. هيچ غذايي نبايد بي دليل از رژيم غذايي مادر شيرده حذف شود. از طرف ديگر، در شرايطي كه مادر عدم تحمل نسبت به بعضي از غذاها را نشان مي دهد، بايد مواد غذايي ديگري را جايگزين كند. مادر نبايد در تغذيه خود افراط كند تا بدين وسيله از چربي هاي ذخيره شده دوران بارداري استفاده كند و زودتر به وزن طبيعي باز گردد.

مادران شيرده بايد در مورد مصرف داروها بسيار دقت كنند. تقريباً‌هر دارويي كه مادر مصرف مي كند كم و بيش (1تا 2 درصد كل دارو) وارد شيرش مي شود. ولي بايد توجه داشت كه چون مقدار اين مواد در شير بسيار كم و تحت تأثير عوامل مختلف است، نبايد مادران را از شير دادن باز دارد.


داروهاي خوراكي پايين آورنده قند خون، مواد مخدر و الكل مانع شير دادن مي شوند. ولي مصرف داروهايي مثل آسپيرين، استامينوفن، مسكن هاي ساده، داروهاي ضد سرماخوردگي، داروهاي ضد انعقادي و آنتي هيستامين ها به مقدار معمولي و مدت كوتاه و نيز اكثر آنتي‌بيوتيك‌ها مانعي براي شير دادن نيستند. البته در هر مورد بايد طبق نظر پزشك عمل شود.
در مادراني كه سيگار مي كشند و يا مقادير زيادي چاي پررنگ و يا قهوه مي نوشند، ورود اين مواد به شير، موجب بي قراري شيرخوار مي شود. به طور كلي محدوديت هاي دارويي و موارد منع مادر از شير دادن بسيار نادر است، ولي بايد در دوران شيردهي نيز مانند دوران بارداري از مصرف دارو بدون تجويز پزشك خودداري شود. بايد از مصرف مقادير زياد ادويه و چاشني هاي قوي غذايي كه ممكن است طعم شير مادر را تغيير دهد خودداري شود. دم كرده هاي گياهي (مثل چاي نعناع) كه اغلب جايگزين نوشيدني هاي كافئين دار مي شود، گاهي داراي اثرات جانبي مانند تهوع هستند. بنابراين در اين دوران بايد با احتياط مصرف شوند. همچنين ميزان نوشيدني هاي كافئين دار براي زنان شيرده به 2 ليوان در روز محدود مي شود. به طور كلي در دوران شيردهي به دليل احتمال كاهش توليد شير، رژيم كم كالري توصيه نمي شود. زنان چاق با حذف غذاهاي پركالري مي توانند كالري مصرفي را كنترل كنند. بايد در تنظيم رژيم، غذاهاي غني از مواد مغذي گنجانده شوند. سرعت كاهش وزن نبايد بيش از 1 كيلو در هفته باشد.

عوامل خطر در دوران شيردهي


• سن كمتر از 17 سال
• فقر
• رژيم محدود از نظر بعضي مواد مغذي يا رژيم‌هاي نامناسب
• استعمال زياد دخانيات
• رژيم خاص غذايي به دليل ابتلا به يك بيماري
• وزن كمتر از 85 درصد وزن ايده‌آل
• بارداري‌هاي متعدد يا با فاصله كم (كمتر از 2 سال)
• افزايش وزن ناكافي در دوران بارداري
• كاهش وزن سريع در طي شيردهي
 
پرسش و پاسخ در رابطه با شيردهي
 

آيا در اثر بيماري يا جراحي بايد شيردهي را قطع كرد ؟

در اغلب بيماري ها و جراحي ها مي توان شيردهي را ادامه داد . ابتلا به بيماري هاي ساده از قبيل سرماخوردگي ، ناراحتي گوارشي ، تب و حساسيت و ... و يا عمل جراحي مثل سزارين ، جراحي آپانديس ، جراحي هاي استخواني و گوارشي و .... نبايد مانع شيردهي به نوزاد شود .

مادري كه مبتلا به سرطان است و شيمي درماني مي كند و يا مادري كه براي عكس برداري تيروئيد از يد راديواكتيو استفاده مي كند بايد شيردهي را قطع كند . در صورت وجود عفونت هاي ناتوان كننده اي مثل سل يا خلط مثبت بايد شيردهي را قطع كرد .

بسياري از داروها در شير ترشح مي شوند و در نتيجه بايد داروها رابا احتياط و فقط با تجويز پزشك و در صورت لزوم مصرف كرد .

آيا ناراحتي روحي و عصبا نيت سبب خراب شدن شير مي گردد و آيا مي توان در اين حالت شيردهي را ادامه داد ؟

شما مادر شيرده بايد بدانيد كه ناراحتي هاي روحي و عصبي باعث فساد و تغيير تركيب شير نمي شود و جالب است كه بدانيد شير دادن به نوزاد باعث ايجاد احساس آرامش در شما و كودكتان خواهد شد. پس سعي كنيد در هنگام عصبا نيت به وسيله شير دادن به نوزاد به آرامش برسيد.

آيا مصرف مواد غذايي مختلف بر روي شير اثر مي گذارد ؟

به تجربه نشان داده شده است كه مصرف غذاهايي مثل حبوبات ، پياز خام ، سير ،‌فلفل ، شكلات ، قهوه بر شير مادر اثر مي گذارد و در صورت ايجاد ناراحتي و يا حساسيت در كودك بايد از خوردن اين مواد اجتناب كرد .

چگونه مي توانيد از كفايت شير خود مطمئن شويد ؟

اغلب مادران فكر مي كنند كه شيرشان براي تغذيه نوزاد كافي نيست و اگر از آنها سوال كنيد كه چرا چنين فكري مي كنند ، در جواب بيان مي كنند كه :

- نوزاد خيلي گريه مي كند .

- بيشتر از حدي كه بايد شير مي خواهد .

- مدت زيادي به پستان مك مي زند .

- به سينه چنگ مي زند و حرص مي خورد.

- انگشتانش را مك مي زند .

- سينه هايم خيلي نرم است .

- شير از سينه من بيرون نمي جهد .

اما شما بايد بدانيد هيچ كدام از دلايل فوق ، نشانه ي كمبود شير مادر نيست .

بهترين روش اطمينان از كفايت شير مادر در اين است كه :

روند افزايش وزن نوزاد را پيگيري كنيد . در زير 6 ماهگي نوزادي كه خوب تغذيه شده است ، بايد حداقل 500 گرم در ماه وزن اضافه كند .

بهترين وسيله اي كه شما مي توانيد از مناسب بودن افزايش وزن نوزاد خود مطلع شويد ، كارت رشد وپيگيري روند ماهيانه رشد اوست.

آيا مواد غذايي خاصي باعث افزايش شير مادر مي شود؟

آرامش روحي،مكيدن هاي مكرر شيرخوار،عدم استفاده از پستانك و شيشه،تغذيه ي انحصاري با شير مادر در ماههاي اول بعد از تولد،نقش مهمتري در افزايش شير مادر دارند تا مواد غذايي مصرفي او.

مصرف بعضي مواد غذايي مانند:حبوبات به ويژه ماش،ميوه جات به ويژه آجيل به ويژه بادام،سبزيجات به ويژه شويد و شنبليله،لبنيات به ويژه شير،برخي مواد گياهي مانند زيره سبز،زيره سياه،رازيانه،مايعات به ويژه ماءالشعير و چاي به مقداركمترباعث افزايش شير مادر مي شود.

آيا مادر شيرده بايد از غذاهاي خاصي پرهيز كنند؟

مصرف برخي مواد غذايي مانند:سير،پياز،برخي ادويه جات باعث تغيير مزه شير شده و احتمال دارد شيرخوار از مصرف آن خودداري كند.برخي مواد غذايي مصرفي مادر باعث بروز واكنش هاي حساسيتي در شيرخوار شوند،از قبيل: گوجه فرنگي و سس هاي تند،غذاهاي پر ادويه،كافئين(قهوه)،نوشابه هاي گاز دار و چاي،باعث بيقراري و كم خوابي شيرخوار مي شود.

چه زمان و چگونه بايد شيرخوار را از شير گرفت؟

- زمان از شير گرفتن 19 ماهگي تا 24 ماهگي مي باشد.

- بهترين روش از شير گرفتن، روش تدريجي همراه با علا قه است.

- بعد از دو سال كه كودك از شير مادر بهره مند مي شود، در روز پنج وعده غذا مي خورد.

- و مايعات را هم با ليوان مي نوشد و مي توان يك تا دو وعده شير پاستوريزه يا آبميوه را جايگزين شير مادر نمود.

- هرزمان كودك نياز به شير داردمادرشيردهي راانجام دهد به ويژه زماني كه كودك بيمار است.

- به كودك قبل از خواب و صبح هنگام بيدارشدن،شير خودتان را بدهيد.

- فاصله شير دادن ها را زياد كند تا خود به خود يك وعده شيردهي حذف شود.

- برنامه هميشگي رو زانه را تعويض كنيد مثلااگر هميشه اورا از مهد كودك به منزل مي برديد.حا ل ز مهد كودك به پارك ببريد تا سرگرم شود.

- اجازه ندهيد كودك،شما را بدون لباس ببيند.

- اگر در صندلي يا محل خاصي به كودك شير مي داديد از اين محل استفاده نكنيد تا كودك هوس شير نكند.

- بالاخره وعده هاي شير خوردن در ساعات شب را به ترتيب يك شب در ميان و دو شب در ميان و... كنيد تا خود كودك ديگر تقاضاي شير نكند.

 

  شبكه بهداشت ودرمان شهرستان آمل واحد بهداشت خانواده

 
 
 
1394/07/06
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal