شبکه بهداشت و درمان آمل
۱۳۹۷ چهارشنبه ۳۰ آبان
br ENGLISH
چرا کلاسهای آمادگی دوران بارداری
 

 

چرا كلاسهاي آمادگي دوران بارداري

   با توجه به تغييرات فيزيولوژيك و آناتوميك كه در مادر باردار رخ مي دهد،جسم و روح وي نياز به حمايت دارد تا مشكلات و ناراحتي هاي اين دوران ، اين مرحله بزرگ از زندگي اش را خدشه دار نكند.در واقع حاملگي مثل بلوغ و يائسگي ، يكي از دوران هاي مهم و بحراني يك زن تلقي مي شود كه طي آن بايد تكامل و نمو در جهت قبول وظايفي صورت گيرد تا نقش مادري بهتر پذيرفته شود.
  زمينه فرهنگي اجتماعي خانواده و همچنين انتقال اطلاعات به منظور كاهش ترس و اضطراب از ناشناخته ها و آموزش حربه هايي كه از طريق آن بتوان عوارض و دردهاي ناشي از دوران بارداري و زايمان را به حداقل رساند و مادر را حمايت كرد،عوامل موثر در موفقيت اين پذيرش هستند.
   عدم آگاهي و آمادگي منجر به بروز اضطراب و در نتيجه كاهش اعتماد به نفس مي گردد.بنابراين اولين قدم براي آماده كردن مادر باردار افزايش شناخت وي نسبت به تغييرات انجام شده و ارتقاي بهداشت خود و فرزند آينده اش مي باشد.ساختن اعتماد به نفس از اين طريق در مادر تاثير مثبت و مستقيمي در روند حاملگي و سلامت طفلش دارد.مادر با اعتماد به نفس و اطمينان بخشي داراي قابليت ميشود و با ترس ، توانايي هايش كاهش پيدا مي كند.قدم دوم استفاده از حربه هايي است كه از طريق آن بتواند با اين تغييرات كه منجر به عوارض كوتاه مدت و دراز مدت در زمان بارداري و زايمان مي شود،پيش گيري و مقابله كرد،مثل تمرينات بدني، تن آرامي و تمركز ، تمرينات تنفسي ، اصلاح وضعيت ها و ماساژ.
  البته اين آمادگي به مادر آينده كمك مي كند كه تا در مراحل مختلف زايمان به يك سطحي از رهايش پويا ، رواني و جسمي دست پيدا كند تا از اين طريق باعث كاهش احساس انقباضات زايماني گردد.يكي از دلايل افزايش مداخلات پزشكي يا حتي افزايش درخواست اين گونه مداخلات از جانب مادران به اين دليل است كه بسياري از آنان براي تحمل درد آماده نيستند ، بنابراين دردهاي زايماني را يك نوع خيانت نسبت به خود تصور كرده و همين احساس توانايي آنان را جهت سازش با درد كاهش مي دهد.واكنش طبيعي در اين وضعيت ترس است كه همين ترس باعث شديد تر شدن ميزان درد شده و با افزايش ترس ، چرخه ترس – هيجان – درد ايجاد مي شود.از طريق حربه هاي مختلف درد و عوارض و شكايات دوران بارداري كاهش مي يابد، البته در زمان زايمان حالت آن متفاوت است ، در زمان زايمان هدف اين نيست كه جلوي دردها را بگيريم،بلكه بايد با استفاده از اين حربه ها كاري كرد تا زمان استراحت بين انقباضات را طولاني تر كنيم و آستانه درد را افزايش دهيم. البته عوامل محيطي نيز موثر است.نحوه برخورد و رفتار كادر پزشكي از جمله عوامل محيطي است كه نقش بسيار مهمي در روند نوع زايمان دارد.
  هدف اين است كه يك دوران بارداري بهتر با عوارض كمتر در كوتاه مدت و درازمدت داشته باشيم و اين كه مادر يك تجربه مثبت و نقش فعال در اين مهمترين و خلاق ترين تجربه زندگيش داشته باشد.اصلاح ذهنيت و باور نادرست از زايمان يكي ديگر از اهداف اين آمادگي است.
  بسياري از مادران و حتي متخصصان بر اين باورند كه زايمان طبيعي باعث ايجاد عارضه در مادر ميشود،در صورتيكه خيلي عوارض هستند كه ناشي از تغييرات ايجاد شده در دوران بارداري است و ربطي به نوع زايمان و نوع مداخله ندارد كه اين عوارض مي توانند در دوران بارداري اصلاح گردند.
  بنابراين،اين نوع آمادگي به مادر آينده در كاهش عوارض و علائم ناخوشايند ، تنش هاي وارد شده به بدن در دوران بارداري،اصلاح ذهنيت نادرست از درد زايمان،آماده سازي مادر براي يك زايمان بهتر از طريق تن آرامي و تمركز، اصلاح تنفس ، ماساژ ، تمرينات بدني و اصلاح وضعيت هاي بدن كمك مي كند.در ضمن از اين طريق مادران مي توانند خود را براي داشتن دوران بعد از زايمان بهتر آماده كنند.
   بالغ بر پانزده سال مطالعات ، اين باور را تقويت كرده است كه شايد مادر آينده بتواند اطلاعات را از طريق كتب مختلف به دست آورد كه مسلماً مفيد هم خواهد بود ، ولي برخورد با ديگر مادران در يك جمع گروهي به صورت كلاس هاي آمادگي دوران بارداري ، بيان ترس از درد زايمان،ترس از ندانستن ها به مادر كمك مي كند تا برخوردي منطقي تر در مقابل اين حادثه بزرگ از زندگيش داشته باشد.در ضمن انجام تمرينات و اصلاح آنها توسط يك مدرس حاذق ، تاثير آنان را به مراتب بيشتر مي كند.
   اين كلاس ها مكاني است كه مادر آينده مي تواند ترس ها،تصور ها و نياز هايش را به زبان آورد.همه اين مراحل كمك مي كند تا مادر باردار حاملگي پر نشاط ، زايمان رضايتمند و كودكي سالم را به ثمر رساند.

 


 

فوايد تمرينات بدني:

   در دوران بارداري به علت تغييرات آناتوميك (افزايش حجم رحم) و تغييرات فيزيولوژيك (تغيير در ترشح هورمون­هاي بدن) بدن زن باردار تحت فشار قرار مي­گيرد و موجب بروز عوارضي چون دردهاي مفاصل, كمر درد, پشت درد, مشكلات در سيستم گوارشي, گردش خون, ادراري,‌ مشكلات ناشي از شل شدن عضلات كف لگن و... مي­گردد. از طريق تمرينات بدني كه بر پايه حركات كششي است مي­توان از بروز اين عوارض حتي­الامكان پيشگيري كرد و يا باعث كاهش اين مشكلات و مرتفع كردن عوارض ناشي از آن در دراز مدت و كوتاه مدت شد.در ضمن تغييرات استاتيك به خصوص در ناحيه ستون فقرات نياز به تمرينات ماهيچه­اي در دوران بارداري را افزايش مي­دهد. اين تمرينات هم نتيجه فيزيكي دارند و هم باعث روشني فكر و ثبات احساسات مي­شوند.
   اين تمرين­ها نه تنها باعث تواناي هاي بدني ميشود بلكه به همراه تمرينات تنفسي و تن آرامي از طريق تاثيرگذاري روي سيستم عصبي و سيستم غدد درون ريز موجب برقراري هماهنگي قواي جسمي , ذهني و رواني ميگردد بدين ترتيب كمك مي­كنند تا فرد داراي رفتار صحيح, تمايلات و برخوردهاي مثبت شود.
  حركات توصيه شده بر اساس ساختار بدني زن باردار طراحي شده­اند, ساده و ملايم هستند باعث تحريك گردش خون و انعطاف پذيري مفاصل مي شود. تحقيقات ثابت كرده است كه انجام تمرينات در دوران بارداري باعث ايجاد انقباضات خوب عضلاني و كاهش مدت زمان زايمان مي­شود.

  كف لگن در قسمت پايين لگن قرار دارد و قلاب مانند ارگان­هاي داخلي آن را نگه مي­دارد. عدم تقويت عضلات كف لگن باعث بي اختياري ادرار, افتادگي رحم, مثانه, مشكلات جنسي و هموروئيد (بواسير) مي­شود. توان­بخشي عضلات كف لگن از طريق تمرينات واصلاح وضعيت­ها در تمام دوران زندگي زنان به خصوص در دوران بارداري و بعد از زايمان توصيه مي­شود.

 

فوايد تكنيك هاي تنفسي:

   اولين و بهترين ماده اي كه كودك تا زمان تولد بدان نياز دارد و نيازش به شما مادر باردار وابسته است اكسيژن است كه از طريق تنفس صحيح و تبادلات ريوي مادر به وي مي رسد. تغييرات سيستم تنفسي خيلي زود در دوران بارداري ايجاد مي شوند. در ابتداي بارداري افزايش حجم خون به منظور تسهيل انتقال و تبادل با كودك آينده از طريق احتباس نمك و آب صورت مي گيرد. حدوداً ۴/۱ حجم خون در جريان افزايش پيدا مي كند كه در نتيجه اين امر موجب مي شود كه فعاليت قلبي هم زياد شود ضربان قلب تندتر مي زند و تنفس ها نيز تندتر و كوتاهتر مي شود در واقع مادر باردار بايد براي دو نفر نفس بكشد! در صورتي كه انسان شهرنشين بعضي وقت ها حتي براي رفع نيازهاي تنفسي خود نيز مشكل دارد. البته در پايان بارداري نيز به دليل بزرگ شدن رحم و در نتيجه محدود شدن حركات ديافراگم (ماهيچه اي كه باعث فعال شدن سيستم تنفسي مي شود) اختلالات تنفسي ادامه مي يابد. بنابراين بايد حتي الامكان از طريق اصلاح تنفس كه طي تمرينات تنفسي به دست مي آيد از تنفس كوتاه و سريع اجتناب كرد. با انجام تمرينات تنفسي كارآيي ريه ها وقلب افزايش يافته و آهنگ تنفس و قلب به تدريج آرامتر و عميق تر مي شود ، مقدار كافي اكسيژن وارد گردش خون شده و به تمام سلول ها مي رسد و عوارض ناشي از كمبود اكسيژن كه اغلب ما به آن دچاريم ولي از آن آگاه نيستيم مانند خستگي ، افسردگي ، كم حوصله بودن و بسياري عوارض ديگر از بين مي رود و فرد احساس نشاط و سر زندگي مي كند.
  در ضمن يادگيري تكنيك هاي مختلف تنفسي در هر مرحله از زايمان به مادر كمك مي كند تا به نحو بهتر زايمان خود را هدايت كند. تمركز بر روي تنفس و سعي در درست انجام دادن آن در مراحل مختلف نه تنها باعث مي شود تا انتقال اكسيژن به طور صحيح در جنين ايجاد شود بلكه كمك مي كند تا فكر مادر از دردهاي زايماني منحرف شود. در واقع زماني كه فرد به چيز ديگري غير از درد فكر كند و به آن متمركز شود مانع انتقال سيگنال­هاي درد از محل ايجاد درد به مغز مي­شود.

فوايد تكنيكهاي تن آرامي و تمركز:

  استرس و فشارهاي معمول روزانه باعث ايجاد تنش در بدن مي شود كه به صورت انقباض عضلات ظاهر مي شود و در وضعيت بدن تغيير ايجاد مي كند. ساده ترين راه براي برداشت فشار از بدن شل كردن عضلات است. اين تكنيك شامل يك سري تعليمات و حركاتي است كه در راحت شدن از وضعيت هايي كه كشش هاي عصبي ايجاد مي كنند مؤثر است.
   در دوران بارداري اين تمرينات به مادر كمك مي كند تا به شل كردن و كنترل عضلات دست پيدا كند تا بدين طريق باعث كاهش دردهاي عصبي گردد و بر خستگي چيره شود. به يك خودآگاهي از بدن برسد و هماهنگي بين ذهن و بدن ايجاد شود و ارتباط مادر و جنين را عميق­تر كند. در زمان زايمان اين تمرينات باعث كاهش گرفتگي عضلات مي شود و از مصرف انرژي بيش از حد جلوگيري مي كند با شل سازي بدن انقباضات رحمي تأثير بيشتري خواهند داشت و زمان زايمان كم مي شود و در ضمن ترس كاذب از زايمان نيز از بين مي رود.
  به طور كلي شل سازي موجب افزايش ترشح هورمون اندورفين يا هورمون ضد درد و كاهش ترشح هورمون آدرنالين يا هورمون استرس­زا مي شود بنابراين با افزايش زمان شل سازي موجب محدود كردن زمان درد مي شويم كه يك نوع روش پاسخ دهي طبيعي بدن نسبت به درد است.
   مرحله بعدي پرورش دادن تخيل و تجسم و مثبت گرايي در ذهن است. انجام اين تمرين و تقويت قدرت خلاقيت و تجسم در حين بارداري به مادر كمك مي كند تا در حين انقباضات رحمي به يك تمركز دروني برسد, بدنش را شل كند و در نتيجه احساس درد را از طريق انحراف تمركز به حداقل برساند. زايمان و نحوه درست آن را تجسم كند و از موقعيت هايي كه مي ترسد يك تصور زيبا در خود احساس كند.
   حاملگي برجسته ترين دوران زندگي يك زن است.زن باردار مقدس است چون از 2 كانال توسط قدرت مطلق حمايت ميشود.بنابراين بايد مامني براي وي ايجاد كرد كه بتواند ارتباط صميمانه و عاشقانه با جنين خود ايجاد كند.اراده ي دروني خود را تقويت كند تا حياتي كه در درون خود دارد را بهتر تجربه كند. آرامش و سكوت و كنترل ذهن كه از اين طريق ايجاد ميگردد،نه تنها معنويت را در زن باردار تقويت ميكند. بلكه متابوليسم را نيز آرام ميكند.
  تكنيك تن آرامي زن باردار بايد توسط فرد حاذق و آشنا به تغييرات بدني و شرايط زنان باردار صورت گيرد.

اصلاح وضعيت بدني در دوران بارداري:

  تغييرات آناتوميك و فيزيولوژيك دوران بارداري باعث ايجاد مشكلاتي براي مادر در اين دوران مي­شود. ولي بايد توجه داشت كه اين مشكلات بيشتر از اين كه خطرآفرين باشد ناراحت كننده هستند و قبل از استفاده از دارو با رعايت بهداشت فردي, تغذيه درست,‌ تمرينات بدني و همچنين اصلاح وضعيت در حالات مختلف (ايستاده ـ پياده­روي ـ نشسته بر روي صندلي , كاناپه , زمين ـ خوابيده) مي­توان از بروز آنان جلوگيري و يا عوارض­شان را كاهش داد. اگر به اصلاح وضعيت بدن در حالات مختلف اهميت داده شود خيلي از مشكلات مثل اختلالات گوارشي, اختلال در گردش خون, كمر درد , پشت درد,‌ اختلالات تنفسي و اختلالات لگن و كف لگن كاهش مي­يابد.
   در دوران بارداري مركز ثقل نيروي وزن بدن به طرف جلو تغيير محل مي­دهد و زماني كه با كشيدگي عضلات شكمي توأم باشد باعث قوس كمر و هل دادن سر به سمت جلو مي­شود. در اين دوران عضلات پشت نسبت به عضلات شكم تمايل بيشتري به كوتاه شدن دارند و اين امر باعث كشش بر روي رباط­ ها مي­شود. عدم تقويت عضلات شكم در دوران بارداري باعث مي­شوند رشته­هاي نوار فيبري بين دو عضله مستقيم شكمي خاصيت ارتجاعي خود را از دست دهد و ديگر نتوانند وزن اضافي را تحمل كنند. همه اين موارد منجر به كمر درد و پشت درد در كوتاه و دراز مدت مي­شود. در ضمن بعد از زايمان ممكن است اين نوار به حالت اوليه خود بازنگردد و احشاي شكمي به طرف بيرون برآمدگي پيدا كنند.
  
بنابراين اصلاح وضعيت و تمرينات بدني از دوران بارداري تا بعد از زايمان توصيه مي­شود.
  در زمان زايمان عوامل و نيروهاي متعددي دست به كار مي­شوند تا يك زايمان بتواند روندي كاملاً طبيعي داشته باشد. يكي از اين عوامل اصلاح وضعيت در مراحل مختلف زايمان است. با توجه به اين كه كانال زايماني مسير خطي ندارد نياز است كه در مسيرهاي مختلف كه جنين سفر مي­كند با تغيير وضعيت امكاناتي را فراهم آوريم تا به سلامت سفر را به مقصد برساند!
  در اكثر روش­هاي سنتي حركت فعال زنان در كاهش درد و تسهيل امر زايمان بسيار اهميت داشته و دارد. حركت فعال حين زايمان باعث مي­شود تا مادر آينده بتواند روش­هاي تنفسي و شل كردن عضلات حين انقباضات و دردهاي زايماني را به منظور كمك در تسريع زايمان بهتر انجام دهد.
  اصلاح وضعيت مادر در مراحل مختلف زايمان راهي براي سريع­تر و آسان­تر كردن زايمان است و نياز به داروي ضد درد را كمتر مي­كند.

  در كلاسهاي آمادگي دوران بارداري كليه اين وضعيت ها آموزش داده مي شود.

ماساژ در دوران بارداري و زايمان:

   ماساژ از قديمي­ترين روش­هاي طبيعي جهت بهبود سلامتي است. در ضمن از غريزه انسان سرچشمه مي­گيرد كه قسمت صدمه ديده را ماساژ دهد. بنابراين پاسخ طبيعي بدن نسبت به درد است. ماساژ مي­تواند ايجاد تسكين و آرامش نموده جريان خون را تحريك كند و باعث افزايش دفاع بدن گردد و همچنين سموم بدن را سريع­تر دفع نمايد. به طور كلي ماساژ احساس خوب بودن را تحريك مي­كند. ماساژ هنر توسعه حس لمس است.
  ماساژ انواع مختلف دارد كه نوع افلورج آن كه ماساژ ملايم و نوازش مانند است در دوران بارداري به خصوص زمان زايمان استفاده مي­شود. ماساژ بهتر است توسط همراه انجام شود تا حتي­الامكان مادر از هدر دادن انرژي توسط ماهيچه­ هايش به خصوص در زمان زايمان خودداري نمايد.
  ماساژ در قسمت­هاي مختلف بدن به­خصوص سر, شانه­ها كه در معرض بيشتر تنش­ها و انقباضات عضلاني هستند, كمر و شكم در زمان بارداري و به­خصوص در زمان زايمان و همچنين ماساژ پرينه براي بهبود خون­رساني و در نتيجه كاهش عوارض ناشي از زايمان طبيعي و بي­اختياري ادراري صورت مي­گيرد.

روش هاي كنترل و كاهش درد زايمان:

  درد پيغامي است كه از طرف سيستم عصبي منتقل مي­شود, در واقع يك پديده پيچيده بيوشيميايي است. عناصر مختلفي بين تحريك درد و درك آن مداخله مي­كنند. به طور كلي هدف روش­هاي مختلف مسدود كردن انتقال سيگنال­هاي درد به مغز است.
  روش­هاي كنترل و كاهش درد زايمان به دو گروه دارويي و غير دارويي تقسيم مي­شوند.
  تكنيك­هاي كاهش درد بايد بر دو اصل استوار باشد: ايمني زايمان ـ سهولت زايمان

  روش­هاي غيردارويي:

 
۲تكنيك­هاي فعال كننده گيرنده­هاي حسي محيطي
 
 
 

تكنيك كاهش حساسيت درد:
 
  اين روش باعث كاهش محرك­هاي دردآور مي­شود. از جمله محرك­هاي دردآور در زمان زايمان كه موجب درد مي­شود شامل انقباضات, فشار سر جنين بر روي دهانه رحم و واژن و درد ناشي از كشش رباط­ها بر روي مفاصل است. روش­ها عبارتند از:
 
 
تغيير وضعيت و حركت مادر در حين دردهاي زايمان يا ليبر 
 
 
فشار مخالف: با استفاده از دست با ايجاد فشار به نقاطي كه در زمان انقباض دردآور هستند مثل درد قسمت پايين ستون فقرات


 
تكنيك­هاي فعال كننده گيرنده­هاي حسي محيطي:
 
  گرما و سرماي سطحي از طريق پتوي گرم,‌ حوله مرطوب داغ,‌ دوش آب گرم,‌ كيسه يخ, حوله مرطوب سرد و ژل­هاي سيليكا به صورت سرد و گرم باشند.
 
 
زايمان در آب: قدرت تسكيندهندگي آب قرن­هاست كه شناخته شده است.

 

 روش­هاي آمادگي دوران بارداري:
 
   شايد از مهمترين روش­هاي غيردارويي محسوب شود و به نظر مي­آيد روش­هاي ديگر مكمل اين تكنيك باشند. در واقع استفاده از روش­هاي ديگر دارويي و غيردارويي در «مادر آماده شده» در طول بارداري تأثير بيشتري دارد. براي اين كه روش­هاي ديگر بتوانند مفيد و مؤثر واقع شوند بايد مادر در دوران بارداري آماده شود. در ضمن تأثير روش­هاي ديگر بيشتر مختص زمان زايمان است در صورتي كه روش فوق داراي نتايج مثبت در دوران بارداري نيز مي­باشد.
 

  • افزايش آگاهي مادران از طريق حضور در كلاس­هاي آموزشي كه از نيمه دوم بارداري شروع مي­شود
  • تمرينات عصبي و عضلاني براي آماده كردن مادران
  • الگوي تنفسي و تن آرامي
حضور همراه بخصوص همسردر اين كلاسها توصيه مي­شود
   هدف كاهش عوارض دوران بارداي و كاهش و كنترل دردهاي زايماني با حداقل استفاده از مداخلات دارويي پزشكي به منظور تسهيل و تشويق زايمان طبيعي است. البته هر مادري با هر تصميمي در مورد زايمانش مي­تواند از فوايد اين كلاس­ها بهره­مند شود
.
  تكنيك هاي ارائه شده در كلاس آمادگي­هاي دوران بارداري و زايمان الهام گرفته از روش­هاي مختلف آمادگي دوران بارداري با توجه به فرهنگ زنان ايراني و تجاربي است كه طي پروژه تحقيقاتي «بررسي تأثير كلاس­هاي آمادگي دوران بارداري بر سلامت مادر و نوزاد» مي­باشد
.
 
 

نقش پدر يا همراه:

   در طول تاريخ,‌ هميشه يك زن در زمان حساس تولد نوزاد يك حامي كه از بستگان نزديك وي بودند در كنار داشته است. تحقيقاتي كه در كشورهاي مختلف دنيا انجام شده است حضور همراه يا حامي مادر را نه تنها در زمان زايمان بلكه در جلسات مختلف كلاس هاي آمادگي نيز توصيه مي­كند.
نقش حامي طي كلاس­هاي آمادگي براي يادآوري موضوعات مهم به منظور كاهش و پيشگيري عوارض دوران بارداري براي مادر و جنين در كوتاه مدت و دراز مدت و همچنين يادآوري الگوهاي تنفسي, تن آرامي و وضعيت­هاي مناسب حين مراحل مختلف زايمان در زمان زايمان بسيار حائز اهميت است.
پدران نيز مي­توانند نقش مؤثر و فعالي در فراهم كردن شرايط مناسب براي تولد جنين و آسايش و آرامش مادران داشته باشند و خوشتختانه تعداد پدراني كه به و ظايف خود عمل مي­كنند رو به فزوني است.

گفتگو با پدران:
 رابطه ي پدر با فرزند نه بهتر از رابطه ي مادر نه كمتر از آن است. بلكه كاملا متمايز است و همين اختلاف براي كودك مفيد است. در دوران جنيني همانطور كه مادر مواظب كودكي است كه در شكم خود دارد،شما نيز به عنوان پدر كودك بايد مواظب مادرش باشيد تا دوران بارداري سالم تري را بگذرانيد.

 
حفظ و تقويت عضلات شكم بعد از زايمان:
 
 

a. عضلات راست شكمي برگشت يافته در هفته ي اول بعد از زايمان
 
b.در صورتيكه اصلاح عضلات شكم در بارداري صورت نپذ يرفته باشد بعد از زايمان عضلات راست شكمي (طبق تصاوير)به شرايط قبل از بارداري بر نميگردد كه اين امر موجب ايجاد عارضه در كوتاه مدت و دراز مدت ميشود.
 
نكته: عضلات شكم بيمه ي سلامت ارگانها محسوب مي شود و با انجام تمرينات واصلاح وضعيت در حفظ آن كوشا باشيد.توجه داشته باشيد كه ورزش هاي نا مناسب تاثيري بسيار نامطلوب در حفظ عضلات شكم دارد.قبل از اتجام ورزش هاي بعد از زايمان مشورت و برگشت پذيري عضلات و مفاصل را فراموش نكنيد.
 
در صورت بروز فاصله بين دو عضله :(دياستاز شكمي)
هنگام تغيير وضعيت و انجام تمرينات بدني عضله ي پايين شكم را مرتب منقبض كنيد.
از تمرينات به صورت چهار زانو يا نشست و برخاست جدا پرهيز كنيد.
از گن هايي كه به صورت تور مانند است و از لگن تا جناغ سينه را مي پوشاند استفاده كنيد.
هنگام برخاست ابتدا كف پا روي زمين سپس شانه و زانو با هم بچرخد . تمرين عضلات كف لگن فراموش نشود . تمرين پيشگيري و اصلاح دياستاز را هم در بارداري و به خصوص بعد از زايمان انجام دهيد

تمريني مناسب براي پيشگيري از دياستاز شكمي:

 
 
مثل تصوير هنگام بلند كردن سر و شانه با باز دم دستهاي ضربدري را به هم نزديك كنيد 5 بار در روز انجام شود.
 

درد هاي دوران بارداري:
 
توصيه هاي لازم در صورت درد كمر حين بارداري و بعد از زايمان:
 
اطمينان پيدا كنبد هنگام راه رفتن ، كار كردن و استراحت وضعيت درست داريد.(رجوع شود به اصلاح وضعيت)
اطمينان حاصل كنيد كه ارتفاع ميز كار (دفتر كار- آشپزخانه) نسبت درست با بدن شما دارد تا از قوز كردن و خم شدن پرهيز كنيد. در هر تغيير وضعيتي عضلات شكمي و كف لگن را منقبض كنيد.
هنگام بلند شدن از بستر ابتدا كف پاها بر روي زمين بگذاريد سپس هر دو زانو را با هم به يك پهلو بچرخانيد سپس بلند شويد.(رجوع شود به اصلاح وضعيت)
از هرگونه تمرين نشست و برخاست يا خم به جلو پرهيز كنيد.
از بلند كردن اجسام سنگين بپرهيزيد در غير اينصورت نحوه ي درست بلند كردن اجسام را رعايت كنيد.هنگام خوابيدن به پهلو از يك بالش زير پهلو استفاده كنيد. بر روي صندلي دسته دار بنشينيد، از يك بالش نرم پشت مهره هاي كمر استفاده كنيد.
استراحت خود را بيشتر كنيد ، كفش هاي پاشنه بلند نپوشيد ،اگر درد شديد است توصيه ميشود به پزشك معالج مراجعه كنيد.


توصيه هاي لازم در صورت درد لگن در ناحيه ي پشت:
 
هنگام استراحت به پهلو بخوابيد و بين پاها يك بالش بگذاريد.
طاق باز نخوابيد.
در هر تغيير وضعيت كف لگن وعضلات پايين شكم را منقبض كنيد.
هنگام بلند شدن از بستر زانوان و شانه ها با هم در يك خط قرار گيرند.
هنگام فعاليت خم نشويد.(براي بلند كردن اجسام رجوع شود به اصلاح وضعيت)
هنگام نشستن پاها را روي هم قرار ندهيد.
از كمربند هاي حمايتي لگن استفاده كنيد،اين امر باعث استحكام لگن مي شود.
در صورت شدت درد به پزشك معالج مراجعه كنيد.


توصيه هاي لازم در صورت درد قسمت جلوي لگن(درد استخوان عانه):
 
ويژگي درد استخوان عانه:
درد بالاي استخوان عانه و قسمت مياني ران كه اغلب با درد كمر و يا درد قسمت عقب لگن (ساكروايلياك) همراه است.  درد درهنگام ايستادن يا روي يك پا قرار گرفتن بدتر ميشود.
بعضي وقتها صداي كليك استخوان شنيده مي شود.
اگر پاها را از هم باز كنيد درد بيشتر ميشود.
هنگام معاينه اين قسمت بسيار حساس است.
در صورت ادامه ي درد با مركز آمادگي براي زايمان مشورت كنيد.
 
راهكار:
استراحت خود را بيشتر كنيد.
هنگام استراحت به پهلو بخوابيد و سرتاسر پا از لگن تا زانوان را بالش بگذاريد.
از بالا رفتن پله ها ، بلند كردن اجسام و سر پا ايستادن به طور طولاني اجتناب كنيد.
هنگام بلند شدن از بستر يا سوار و پياده شدن از اتومبيل ، زانوان خود را حتي الامكان به هم نزديك كنيد.( از فاصله گرفتن زانوان پرهيز كنيد ) كرال سينه انجام ندهيد.
براي پوشيدن شلوار يا جوراب بر روي يك پا قرار نگيريد.
در صورت ادامه ي درد با مركز آمادگي براي زايمان مشورت كنيد.

 


 

يكي از مباحث جديد و جالب در تحقيقات سلامت جنين بررسي حالت عاطفي مادر و تاثيرش بر جنين در حال رشد است.

وضعيت رواني مادر چه تاثيري بر جنين دارد:
 
به طور كلي حالات رواني مادر در دوره ي بارداري تاثيرات زيادي روي جنين دارد.به همين دليل براي بررسي رشد كودك لازم است از زمان پيش از تولد او آغاز كنيم. جنين دوره ي بارداري تحت تاثير حالات مادر و محيط قرار دارد كه اين دو عامل در رشد او نقش بسياري خواهند داشت.البته هيجان هاي مادر درماه هاي مختلف متفاوت است.ولي فقط مادر بايد در نظر بدارد هيجاناتش به سلامت جنين تاثير گذار است.به خصوص اگر اين هيجانات به صورت مستمر ادامه يابد جنين را بيشتر تحت تاثير قرار ميدهند.تحقيقات ثابت كرده است كه جنين تمام حواس پنج گانه را دارد.و قبل از تولد ميتواند از آنها استفاده كند. صداي محيط بيرون را ميشنود و به محض به دنيا آمدن به تمام عوامل و عناصر محيط اطراف خود آگاهي دارد. اگر مادر در يك وضعيت هيجاني دائمي و مستمر قرار بگيرد(فرق نميكند كه اين هيجان نسبت به چه موضوعي است)جنين هم از آن تاثيرميپذيرد.به همين دليل مادران بايد از لحاظ روحي و رواني تحت مراقبت باشند.

ماساژ نوزاد

خوشبختانه در عصر بيداري روان‌شناسي، تفكر مكتب رفتارگرايي كه تربيت صحيح كودك را در قرار دادن وي در انزوا و نهايتاً رسيدن كودك به استقلال مي‌دانست، جاي خود را به الگوهاي تربيتي تعديل شده و ارتقاي مهارت‌هاي جسمي و ذهني از طريق ارتباط تنگاتنگ و نوازش داده است.
در هنگام تولد، همه‌ي اطلاعات و احساسات ازطريق بزرگترين عضو بدن، يعني پوست دريافت مي‌شود. هنگامي‌كه نوزاد درآغوش گرم مادر مورد نوازش قرار مي‌گيرد، از طريق حس لامسه احساس رضايت مي‌كند.
در چنين مواردي از طريق سيستم عصبي، يك جريان الكتريكي در بدن توليد شده كه منجر به واكنش شيميايي و ترشح موادي در مغز مي‌شود كه نه تنها باعث رشد مغز بلكه ديگر ارگان‌هاي بدن نيز مي‌شود.
نوازش و در آغوش گرفتن نوزاد، مي‌تواند احساس اضطراب، نگراني و افسردگي را كه خود باعث ترشح مواد شيميايي استرس‌زا در مغز است، در كمتراز يك ميليونيم ثانيه خنثي كند.
ماساژ و نوازش كودك در اصل نوعي پادزهر برعليه استرس‌هاي وارد شده حين و بعد از تولد است. سلامت نوزاد در همه‌ي ابعاد آن (سلامت جسم، ذهن، احساس و روان) و همچنين ايجاد چرخه‌ي تعادل در بدن وي، با نوازش و ماساژ برقرار مي‌گردد.

توجه به نوازش و ماساژ در دوره‌ي فرا مدرن، نوعي اعتراض به ماشيني شدن زندگي است كه باعث شده، انسان‌ها از لذت نوازش محروم بمانند. زندگي مدرن موجب شده كه ما از بي‌رحمي و خودخواهي يكديگر دچار احساس عدم امنيت و از هم گريزان شويم، در حال كه انسان فطرتاً به صلح و دوستي گرايش دارد.
سال‌هاي سال، به محض تولد نوزاد، وي را از مادر جدا مي‌كردند و همه‌ي اقدامات در جهت جداسازي مادر و نوزاد بود. اكنون روند مراقبت از كودك به‌طور قابل ملاحظه‌اي تغيير يافته و اين دستاورد بر رابطه‌ي فيزيكي مادر و فرزند از همان لحظه‌ي تولد تأكيد دارد. امروزه ارتباط والدين و كودك روزبه‌روز مورد توجه بيشتري قرار مي گيرد.
اگر به پيشينه‌ي فرهنگي خود نگاه كنيم، درمي‌يابيم كه تماس مكرر با كودك از طرق مختلف، همواره مورد توجه اطرافيان و خانواده بوده است. با اين وجود متأسفانه، ما نيز در دوره‌هايي، به دليل تأثيرپذيري از فرهنگ دنياي غرب، به اين تماس كمتر توجه كرده‌ايم.
نوزاد مفهوم عبارات وكلمات را درك نمي‌كند، بلكه از طريق پوست رضايت خود را به دست مي‌آورد. اشخاصي كه در كودكي مورد بي‌مهري و بي‌توجهي قرار مي‌گيرند، در بزرگسالي تبديل به افرادي تندخو و خشن مي‌شوند.
پس بياييم با احياي فرهنگ نوازش و در آغوش كشيدن و توجه به كودكان، در آينده، بزرگسالان سالم و شادابي در جامعه داشته باشيم.
زندگي‌كردن فقط نفس كشيدن نيست، بلكه به كار گرفتن اندام‌ها، حس‌ها و استعدادهاست، تا از طريق آن بتوانيم زنده بودن و زندگي كردن را به بهترين نحو تجربه كنيم.
ماساژ و نوازش كودك فرصت ايده‌آلي است كه پدر و مادر را قادر مي‌سازد كه نه تنها به‌منظور برطرف ساختن نيازهاي زيستي كودك، بلكه از طريق لمس و تماس با وي، ارتباطي را برقرار كنند كه در سايه‌ي آن، احساس اعتماد و امنيت - كه پايه‌ي رشد متعادل شخصيتي در كودك است - بنا نهاده شود.
كتاب كوچك آرامش نوزاد، گامي است در جهت ايجاد احساس امنيت در نوزاد. هرچه فاصله‌ي بين تولد كودك و نوازش و ماساژ - كه خود تولد عاطفي يك انسان به‌شمار مي‌آيد - كمتر باشد، خشت‌هاي اعتماد و امنيت كودك نسبت به محيطش (پدر و مادر) محكم‌تر مي‌شود. كودكاني كه در سنين بالاتر دچار مشكلاتي نظير اضطراب و اختلالات ناشي از آن مي‌شوند، شايد در ماه‌هاي اول زندگي، به اندازه‌ي كافي در آغوش گرفته نشده و ارتباط، لمس و ماساژ در مورد آن‌ها كمتر صورت گرفته است!

خشت اول چون نهد معمار كج    تا ثريا مي‌رود ديوار كج


به اميد اين‌كه پدران و مادران جوان با آگاهي از اين مطالب، آينده‌سازان فرداي جامعه را با رشدي متعادل از هر حيث، پرورش دهند و كودكان ما از سوء تغذيه‌ي نوازش كه از عوامل اختلال در رشد جسمي، ذهني و رواني است، رنج نبرند
.

درد زايمان :
درد زايمان فرآيندي است كه در آن هم سيستم عصبي وهم هورموني درگير ميشود. زايمان به عنوان يك پديده طبيعي و فيزيولوژيك تحت تاثيرهورمون هاي درون ريز بدن وظيفه ي خود را جهت تولد كودك سالم به عهده ميگيرد.
 
هورمونهاي اصلي زايمان عبارتند از:
 
اكسي توسين كه توسط بخش خلفي هيپوفيز ترشح مي شود اين هورمون عامل اصلي ايجاد انقباضات زايماني است و ترشح درست آن باعث ارتقاي كيفيت روند زايماني ميشود. اين هورمون معروف به هورمون عشق نيز هست و اين امر باعث مي شود تا شرايط را براي ايجاد مهر مادري ( bonding ) با فرزند فراهم كند . اين هورمون حين شيردهي نيز ترشح ميشود.
 
بتااندورفين (مورفين طبيعي بدن) كه صد برابر بيشتر از مورفين مصنوعي روي بدن اثر دارد . اين هورمون در ايجاد رضايت حين دردهاي زايماني نقش دارد . از طرف ديگر وقتي دردها افزايش پيدا ميكنند از آزاد شدن اكسي توسين پيشگيري مي كند تا مادر انرژي بدست آورد. در واقع خلقت ، خيلي زيبا طراحي كرده است اگر دردها داده ميشود ، ضد دردش نيز در اختيار مادر قرار مي گيرد.
 
آدرنالين (يا هورمون استرس و برانگيخته شدن ) اين هورمون در زمان ترس ، عصبانيت ، سرما يا هيجان و نا آرامي ترشح مي شود و در نتيجه باعث كند شدن روند زايمان ميشود . البته ترشح آن در مرحله خروج كودك لازم است و همچنين دراحساس غريزه مادري نيز نقش اساسي دارد . البته ترشح اين هورمون در نوزاد نيز حين تولد باعث افزايش هوشياري كودك ميشود كه اين امر گذر از عالم رحم به عالم خشكي را براي كودك پسنديده تر مي كند ، چون كاملا آماده اولين برخورد با مادرش مي شود.
 
پرولاكتين (هورمون مادر شدن) اصلي ترين هورمون در شيردهي است كه البته ترشح آن حين زايمان نه تنها باعث افزايش استقامت مادر مي شود ، بلكه شرايط را براي يك شيردهي موفق آماده و فراهم ميكند اين هورمون ها همچون يك سمفوني عمل مي كنند و ترشح هماهنگ آنها براي داشتن يك زايمان ايمن ضروري است . از عوامل مواثر براي اين هماهنگي ، افزايش سطح آگاهي مادر ، فراهم كردن يك محيط امن و اجازه حركت و حمايت مادر حين زايمان است و محيطي نا ايمن ، ترس و اضطراب و عدم آگاهي مادر از روند زايمان ، عامل اصلي نا خوشايند شدن زايمان مي شود .

 

 

شبكه بهداشت ودرمان شهرستان آمل واحد بهداشت خانواده

 







1394/07/06
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal